🇻🇳 TƯƠNG LAI NGÀNH PIN XE ĐIỆN TẠI VIỆT NAM – JAECOO J7 PHEV & CÂU CHUYỆN TÁI CHẾ
1. Trung Quốc – Hình mẫu dẫn đầu trong tái chế pin
Trung Quốc hiện là quốc gia dẫn đầu toàn cầu về tái chế pin xe điện, đạt tỷ lệ thu hồi lên tới 99,6% pin đã qua sử dụng.
Nhờ hệ thống tiêu chuẩn quốc gia được thiết lập chặt chẽ, hơn 99% kim loại quý như Niken, Côban, Mangan và tới 96,5% Lithium có thể được thu hồi và tái sử dụng trong chu trình sản xuất mới.
Các tập đoàn như CATL, Brunp Recycling, hay GEM Co. không chỉ làm chủ công nghệ tái chế mà còn đang xuất khẩu quy trình này sang châu Âu và ASEAN.
Điểm đáng chú ý: Trung Quốc hiện phối hợp cùng Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC) để hình thành chuẩn tái chế pin toàn cầu – một bước tiến chiến lược cho “chuỗi giá trị xanh”.
Kết quả là câu hỏi “Pin xe điện đi về đâu?” ở Trung Quốc đã có câu trả lời rõ ràng:
-
Không lãng phí tài nguyên.
-
Không gây hại môi trường.
-
Và trở thành một phần của hành trình xanh bền vững.
2. Việt Nam – Pin xe điện sẽ “đi về đâu”?
Trong khi Trung Quốc đã hoàn thiện chuỗi tái chế, Việt Nam đang ở giai đoạn đầu xây dựng hệ sinh thái pin.
Các thương hiệu xe điện trong nước như VinFast đã bắt đầu hình thành chuỗi khép kín (sản xuất – sạc – thu hồi – tái chế), nhưng với các hãng quốc tế như Omoda & Jaecoo, câu chuyện này vẫn đang mở.
Hiện tại, chưa có thông tin chính thức từ Omoda/Jaecoo Việt Nam về việc:
-
Ký kết với đối tác tái chế pin (trong nước hay quốc tế).
-
Có chương trình thu hồi pin (take-back) từ khách hàng khi pin hết vòng đời.
-
Hoặc kế hoạch xử lý pin tại nhà máy Thái Bình – nơi Omoda & Jaecoo đang đầu tư gần 800 triệu USD để xây dựng tổ hợp sản xuất xe điện và hybrid cùng Geleximco.
Điều này là dễ hiểu, vì giai đoạn 1 của dự án chủ yếu tập trung vào lắp ráp và sản xuất xe, chưa bao gồm hạng mục tái chế pin.
3. Pháp lý tại Việt Nam – Hướng tới trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR)
Từ năm 2024–2025, Việt Nam đã triển khai cơ chế EPR (Extended Producer Responsibility) – Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất.
Theo đó, các doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu sản phẩm có pin (như xe điện, thiết bị lưu trữ năng lượng) phải đăng ký kế hoạch thu gom và tái chế hoặc đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường quốc gia.
Cụ thể:
-
Nghị định 08/2022/NĐ-CP và cập nhật Decree 05/2025 quy định rõ:
Doanh nghiệp phải báo cáo tỷ lệ thu hồi, đối tác xử lý, và địa điểm lưu giữ tạm thời. -
Việc không có kế hoạch thu hồi có thể khiến doanh nghiệp không được cấp phép sản xuất hoặc nhập khẩu trong tương lai.
-
Đối với Omoda/Jaecoo Việt Nam, điều này đồng nghĩa: họ sẽ phải công bố chương trình take-back hoặc hợp tác với một đơn vị tái chế được cấp phép trong giai đoạn tới.
4. Chuỗi xử lý pin trong tương lai – Mô hình dự kiến cho Việt Nam
Theo kinh nghiệm quốc tế và xu hướng pháp lý hiện nay, chuỗi xử lý pin EV sẽ bao gồm 5 bước chính:
-
Thu gom tại đại lý chính hãng hoặc trung tâm bảo dưỡng:
Khách hàng mang xe/pin cũ tới các điểm được ủy quyền. -
Kiểm tra và lưu kho an toàn:
Pin được kiểm tra mức năng lượng, phân loại (LFP, NMC…) và lưu trong kho đạt chuẩn PCCC. -
Vận chuyển đến cơ sở xử lý:
Theo quy định chất thải nguy hại – sử dụng phương tiện đặc chủng và giấy phép vận chuyển. -
Tái chế – thu hồi kim loại quý:
Bằng công nghệ nhiệt luyện hoặc thủy luyện, tái sử dụng lithium, cobalt, đồng, niken. -
Tái sử dụng vật liệu:
Chuyển về nhà sản xuất pin (như VinES, CATL hoặc các công ty vật liệu năng lượng trong khu vực).
Hiện tại, Việt Nam mới có một số cơ sở nhỏ tái chế pin LFP/NMC thử nghiệm, như VinES – Vĩnh Phúc, và một vài dự án đang nghiên cứu mở rộng sang tái chế pin ô tô quy mô công nghiệp.
5. Omoda & Jaecoo Việt Nam – Cơ hội và thách thức
Với định hướng sản xuất xe hybrid và PHEV (Plug-in Hybrid), Omoda & Jaecoo có lợi thế lớn:
-
Pin có dung lượng nhỏ hơn pin BEV thuần điện → dễ thu hồi và tái chế.
-
Tuổi thọ pin dài, có thể tái sử dụng làm pin lưu trữ (second-life battery) cho năng lượng mặt trời hoặc lưới điện nhỏ.
Tuy nhiên, nếu muốn tham gia sâu vào hệ sinh thái xanh tại Việt Nam, thương hiệu cần:
-
Công bố lộ trình EPR: chính sách thu hồi pin và đối tác xử lý.
-
Thiết lập điểm thu gom tại đại lý và trung tâm dịch vụ.
-
Hợp tác với doanh nghiệp tái chế trong nước (như VinES, Tân Long Recycle, Green Recycling).
-
Báo cáo công khai tỷ lệ thu hồi pin và kế hoạch xử lý để tạo niềm tin với người tiêu dùng.
6.Jaecoo J7 Phev được trang bị pin LFP (Lithium Iron Phosphate) dung lượng 18,3 kWh
Dòng pin nổi bật bởi độ an toàn cao, tuổi thọ dài và khả năng tái chế thân thiện với môi trường.
Pin LFP không chứa coban – kim loại hiếm và khó tái chế – nên dễ dàng tham gia vào chu trình tái chế khép kín mà Trung Quốc đang dẫn đầu.
7. Tầm nhìn tương lai – Việt Nam cần chuỗi khép kín “Pin – Xe – Tái chế”
Nếu Trung Quốc đã làm chủ chuỗi giá trị “Sản xuất – Sử dụng – Tái chế – Tái sản xuất”, thì Việt Nam đang bước vào giai đoạn “xây nền móng”.
Nhà máy Omoda & Jaecoo tại Thái Bình, cùng các dự án VinFast – VinES, sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam hình thành ngành công nghiệp pin xanh toàn diện.
Một khi các doanh nghiệp FDI như Omoda/Jaecoo chủ động tham gia chuỗi tái chế, ngành ô tô điện Việt Nam sẽ thật sự khép kín, bền vững, và mang giá trị kinh tế – môi trường lâu dài.
🔋 Kết luận
-
Trung Quốc đã đạt chuẩn vàng với tỷ lệ thu hồi pin 99,6%.
-
Việt Nam đang hoàn thiện khung pháp lý và cơ sở hạ tầng để tiến gần hơn.
-
Omoda & Jaecoo – nếu đi trước một bước trong chiến lược tái chế – sẽ không chỉ bán xe, mà còn dẫn đầu làn sóng xe điện xanh – tuần hoàn – bền vững tại Việt Nam.
- Jaecoo J7 Phev và các dòng xe Hydrid có dòng đời và tuổi thọ pin rất cao, nhỏ gọn dễ thu hồi và tái chế.
📚 Nguồn: Reuters, PwC Vietnam, Tilleke Legal, Báo Chính phủ, Omoda/Jaecoo Vietnam, Geleximco Group, VinES Energy, IEC Battery Recycling Reports (2024–2025).
